Eind mei behandelt de gemeenteraad het Omgevingsplan voor Wolvenplein in de commissie Ruimte. Nog geen maand later gaat ze daar haar goedkeuring er aan hechten, naar verwachting. Wie gaat daar bezwaar tegen maken en waarom?
Na een lange periode behandelt de gemeenteraad in mei en juni 2026 het Omgevingsplan voor de voormalige gevangenis Wolvenplein. Een lange periode die in 2017 begon met besprekingen tussen de toenmalige eigenaar het RijksVastgoedBedrijf en de gemeente Utrecht. In 2021 is dat overleg voortgezet door de huidige eigenaren AM en Levenslang CV.
RVB en gemeente – Visiedocument
Het overleg tussen het RVB en de gemeente resulteerde begin 2021 in een definitief Visiedocument. Een gezamenlijk beleidsstuk wat door de toenmalige gemeenteraad na enige aanpassingen werd goedgekeurd. Een commissie van het RVB en de gemeente bereidde dit document voor en gaf bij de start aan omwonenden de kans om hun visies te delen. Die visies lagen er, tenslotte hadden Stadsdorp Wolvenburg en bewonerscollectief De Witte Wolf zich goed voorbereid op de toekomstige invulling. Zie oudere berichten vanaf 2013 op deze site. Ook op concepten uit 2019 en 2020 konden omwonenden, belanghebbenden en de gemeenteraad reageren. In het eindresultaat, het Visiedocument, staat vastgelegd wat er in de omgebouwde gevangenis aan functies en nieuwbouw mag komen. Voor nieuwe eigenaren werd duidelijk dat er 1.150 m2 nieuwbouw voor woningen mocht verrijzen in de zuidoosthoek. Met de thema’s rust in de zuidoosthoek en het voorplein en reuring aan de binnenplaatszijde noordoosthoek. Een brug naar de Grifthoek moest voor ontsluiting gaan zorgen. In het oude kruisgebouw moet de celstructuur en die van de galerijen zichtbaar blijven en mag er ruimte komen voor cultuur, een hotel en werken. Maximale inspanning werd verwacht voor duurzaamheid en zo waren er meer vereisten.
Het Visiedocument vormde het sluitstuk voor de verkoop door het RVB. Nieuwe eigenaren kregen een duidelijke visie wat kon en mocht. Van de drie partijen die een eindbod deden werd projectontwikkelaar AM van bouwconcern BAM de winnaar. Vlak voor de inschrijving verenigde zij zich met drie aandeelhouders in Levenslang CV, een hotelhouder, een vastgoedontwikkelaar en vastgoedfinancier. Zij wonnen de tender na een gedegen voorbereiding. Samen met bewonersinitiatief De Witte Wolf, hotelhouder Plijnaar, architectenbureau BiermanHenket, landschapsarchitect Karres + Brands en anderen.
Eigenaren en de gemeente – Omgevingsplan
In 2022 sloten de nieuwe eigenaren en de gemeente een intentie overeenkomst voor de herontwikkeling van Wolvenplein. Daarin is vastgelegd dat het voorplein en de groene rand langs de singel van het bolwerk in eigendom over gaan naar de gemeente. Het was wel aan de eigenaren om daar de plannen voor te maken en te verdedigen. De vormgeving van de plannen begon met besprekingen in een viertal themagroepen waarin omwonenden en belanghebbenden een stem kregen. Uiteindelijk duurde het nog ruim drie jaar voordat alle plannen de toets van de gemeente konden doorstaan. Die plannen zijn: een omgevingsplan en een aanvraag omgevingsvergunning. Het zijn meer dan 900 documenten, bestaande uit rapporten en bouwtekeningen, meer dan 30 bijlagen onderbouwing op deelaspecten etc., in totaal bijna 2.500 bladen. Beleidsrapporten, bouwkundige, constructieve en installatietechnische tekeningen, bijlagen vol over onderwerpen als ecologie, akoestiek, stikstof, verkeerslawaai, bouwfysica et cetera.
Gemeenteraad en besluit Omgevingsplan
De gemeenteraad buigt zich over een TAM-Omgevingsplan regels, – bijlagen regels, – vaststellingsrapport en – motivering. Daarbij zijn 23 bijlagen op aspecten, ook bijna 900 pagina’s in totaal (TAM= Tijdelijke Alternatieve Maatregel omdat er nog geen publicatiestandaard is). Inhoudelijk is er weinig tegenin te brengen. Het plan voldoet aan de eisen van het Visiedocument, de motivering van het geplande eindresultaat is met deskundige adviezen maximaal onderbouwd. Procedureel is ook een motivatie gegeven voor de participatie. De gemeente heeft toegezien op de wettelijke vereisten en het aan de ontwikkelaar overgelaten om de participatie vorm te geven. De gemeentelijke diensten zagen slechts een geringe taak om hun inbreng. Te weinig vinden omwonenden en andere belangstellenden, zoals voor het voorplein en de brug. Van 2017 tot 2021 bracht het het Visiedocument en tussen 2021 en 2026 het Omgevingsplan. En kan in 2026 het startsein voor de ombouw geleverd worden?
Bezwaar mogelijk, maar waarom?
Na publicatie van het besluit van de gemeenteraad is het mogelijk, binnen een termijn, om wettelijk als belanghebbende in beroep te gaan bij de Raad van State. Dat doe je als je van mening bent dat er van een onzorgvuldige procedure sprake is geweest. Dat het besluit niet democratisch genomen kon worden. De gemeente en het gemeentebestuur is aan wettelijke eisen gebonden bij haar besluitvorming. Wettelijke eisen zijn een goede motivering en voldoende mogelijkheden om bezwaren in te dienen en daar rekening mee te houden. Zowel het Visiedocument als de Omgevingsvergunning kenden een procedure om een zienswijze in te dienen. Dat is bij beide plannen gebeurt en in 2025 nog voor het toenmalige concept Omgevingsplan. De Raad van State toetst of er procedureel niet correct is gehandeld. Bezwaren zijn mogelijk, de kans is klein dat de Raad van State er een voor het Omgevingsplan af te keuren argument in gaat zien. Bezwaar maken gaat wel betekenen dat toekomstige gebruikers en bewoners tot twee jaar langer moeten wachten op het startsein voor de ombouw.
