Proces

Proces herbestemming

De stadsgevangenis Wolvenplein krijgt een nieuwe toekomst, het huidige gebruik is tijdelijk. De eigenaar van het complex, het Rijk en voor haar het Rijksvastgoedbedrijf, verwacht in 2017 de verkoop te starten. De nieuwe eigenaar en de toekomstige bestemming is tot een geslaagde verkoop onbekend. Over de nieuwe permanente toekomst kunnen we slechts gissen of dromen, in dat stadium zit de herbestemming tot een nieuwe functie.

Een nieuwe bestemming moet worden goedgekeurd, dat is de bevoegdheid van de gemeente. Het is niet bekend wat de waarde van het complex is: 1,3 hectare grond met daarop 8.800 m2 gebouw. Een gevangenis gebruiken voor een nieuwe functie vraagt mogelijk hoge investeringen, daarnaast zijn de kosten voor elektriciteit, verwarming en dagelijks onderhoud in de huidige gebouwen hoog.

Het goede begint als je je dromen trouw blijft. Wat is die droom? Maar ook nu is al bekend dat hindernissen en beperkingen op de weg liggen. Die worden allengs groter als er eisen gesteld gaan worden. In de toekomst wordt deze pagina aangevuld met plannen en besluitvorming. Voorlopig alleen meer over de dromen en de realiteit.

– de dromen –

Pas in juni 2014 is de al sinds 1856 functionerende gevangenis gesloten. Het al vlot een nieuwe bestemming geven? Het is maar de vraag of dat lukt en wenselijk is. De stad krijgt het bolwerk eindelijk weer terug in haar publieke domein. Laten we nadenken over een goede nieuwe bestemming.

gevangenis-wolvenplein-schets-albo-helm-3Inmiddels wordt de gevangenis geëxploiteerd als De Vrije Wolf. Dat is tijdelijk, totdat een nieuwe eigenaar het gebouw wil betrekken. Maar wat gaat die definitieve bestemming worden? Begin 2014 heeft Stadsdorp Wolvenburg met 64 belangstellenden gebrainstormd. De wensen zijn in het verslag van die avond opgenomen. In april dat jaar vonden presentaties plaats van 8 bij ons bekend zijnde plannenmakers voor een nieuwe bestemming van Wolvenburg. In juni 2014 werd de uitslag van de enquête bekend, meer dan 130 belangstellenden hebben vragen over toekomstig gebruik beantwoord. In dit vooronderzoek zijn de wensen voor drie perioden geïnventariseerd: leegstand onder beheer van Justitie, de periode van verkoop onder beheer van het Rijksvastgoedbedrijf en de definitieve bestemming.

Leegstaand onder beheer van Justitie

De periode van een leegstaande gevangenis onder beheer van Justitie is al geweest. Dat was van juni 2014 tot april 2015. Justitie heeft het complex van voor haar of andere overheden waardevolle onderdelen ontdaan. Met de directie van de gevangenis zijn goede contacten geweest. Het was de bedoeling om al verschillende activiteiten te laten plaatsvinden, waaronder rondleidingen, opnamen van beeld en geluid, kunsttentoonstellingen, een barbecue etc.. Dat is maar gedeeltelijk gelukt: plannenmakers zijn rondgeleid door de gebouwen, een groep studenten heeft voor haar afstudeerwerk een rondleiding gehad en als buurt hebben we de buurtmaaltijd in en bij het complex georganiseerd inclusief rondleidingen. Buiten een beperkt aantal andere bezoeken is het complex gesloten gebleven voor derden, anders dan voor Justitie, het was immers nog een ‘reserve-gevangenis’. Het bezoek eindigde vrijwel geheel in december toen het Rijksvastgoedbedrijf het niet meer goedkeurde. Ondertussen werd de gevangenis ontdaan van voor Justitie herbruikbare delen van het interieur en de beveiliging.

gevangenis-wolvenplein-schets-albo-helm-1

Tweede fase: exploitatie De Vrije Wolf

De tweede fase is in april 2015 begonnen: een leegstaande gevangenis onder beheer van het Rijksvastgoedbedrijf. Het Rijksvastgoedbedrijf heeft al in september 2014 als tijdelijk beheerder Bewaakt & Bewoond geselecteerd. Bewaakt & Bewoond leidt als beheerder onder de naam De Vrije Wolf een gevarieerd gebruik van het complex in goede banen. In januari 2015 is een tijdelijke nieuwe bestemming aangevraagd voor een periode van minimaal twee en maximaal vijf jaar. Plannenmakers van het eerste uur hebben hun ‘droom’ verwezenlijken: Kunstliefde met een tentoonstelling Onder Controle in mei 2015. Het publiek kon op Culturele Zondag 3 mei 2015 mee met de eerste rondleidingen in het complex. HACKING HABITAT had een internationale kunstmanifestatie in de periode februari-juni 2016. Voor veel andere initiatieven is er ruimte in de gebouwen: tijdelijk gebruik van ruimten, rondleidingen, vergaderingen, buurtmaaltijden, filmopnames etc..

In De Vrije Wolf participeert cateraar Bakx & Meijer. Bij Bakx & Meijer kun je de gevangenis boeken als De LiK voor een speciale gelegenheid, een productpresentatie, bedrijfsbijeenkomst, diner, vergadering of optreden. Groepen kunnen een programma van een dag of dagdeel maken met de activiteiten die worden aangeboden, zie www.delik.nl.

Ook iedereen die dat wil kan de gevangenis bezoeken. Op de eerste zaterdagmiddag in de maand is er Bezoekersuur. Met het verhaal van het gevangeniswezen tussen 1856 en 2014 wordt een rondleiding in de gevangenis gegeven. Voor het bezoek van de gevangenis, zie op deze site onder het kopje Rondleiding.

gevangenis-wolvenplein-schets-albo-helm-2

Derde fase: herontwikkeling door een nieuwe eigenaar

De derde fase, de verkoop van Wolvenburg aan een nieuwe eigenaar voor een definitieve bestemming gaat in 2018 starten. Het Rijksvastgoedbedrijf is deze procedure momenteel aan het voorbereiden en het wordt een openbare verkoop (voorwaardelijk en/of onvoorwaardelijk). Houdt er rekening mee dat aanstaande kopers over bewezen ervaring dienen te beschikken met het ontwerpen, (her)ontwikkelen, bouwen of financieren van projecten. Via een selectie worden deze geschikt gebleken kopers uitgenodigd voor het vervolg van de inschrijving. Kopers kunnen waarschijnlijk een onvoorwaardelijk bod doen (worden direct eigenaar met alle lusten en lasten) of voorwaardelijk (pas eigenaar als het bestemmingsplan en de bouwplannen goedgekeurd zijn). Bij een voorwaardelijke verkoop en mogelijk ook de onvoorwaardelijke gaat het nog enkele jaren duren voordat de ombouw naar een nieuwe bestemming begint, het aanvragen van alle vergunningen kost namelijk veel tijd. Lees meer over de procedure van verkoop in het artikel -een gevangenis te koop: ‘Verkoopprocedure PI Wolvenplein ofwel bolwerk Wolvenburg te Utrecht’.

Voorlopig zijn nog alle ‘dromen’ over een definitieve nieuwe toekomst van Wolvenburg mogelijk. Die dromen hoeven niet alleen over het gebruik van Wolvenburg te gaan, maar ook hoe de plek er uit gaat zien: krijgen we meer groen, wordt er nieuwbouw mogelijk of wordt Wolvenburg weer een eiland in de singelgracht?

De herbestemming van Wolvenburg heeft voor definitieve invullingen een goede voorbereiding nodig, want de realiteit.

– de realiteit –

gevangenis-wolvenplein-schets-albo-helm-4

Hindernissen en beperkingen doemen niet alleen op, ze zijn er al:

  1. Het voornemen tot het sluiten van de gevangenis is in 2013 bekend geworden. De gevangenis is in juni 2014 gesloten en het Rijk heeft afstoting in voorbereiding. Maar dat laat zich niet makkelijk plannen, de stappen van het rijksvastgoedbedrijf moeten afgewacht worden.
  2. Wat mag met het gebouw? De in 1856 geopende gevangenis is de oudst behouden gebleven cellulaire gevangenis van Nederland en een Rijksmonument, inclusief de galerijen en trappen in het gebouw. Wat mag er wel en wat mag er niet veranderd worden.
  3. Wat mag in deze omgeving? Een verandering van het bestemmingsplan is noodzakelijk voor een nieuwe invulling. Het bestemmingsplan van de binnenstad (zie artikelen) geeft geen uitsluitsel, het structuurplan van de binnenstad duidt wel een richting naar wonen en ondersteunende functies (noordelijk binnenstad). Welke functies gaan wij Wolvenburgers, de stad Utrecht en haar gemeenteraad toestaan op deze locatie in de binnenstad?
  4. Het gebouw zou een duurzame toekomst moeten krijgen, dat gaat nog een hele uitdaging worden qua energieverbruik. Utrecht wil in 2030 energieneutraal zijn! (De daken zijn overigens allen gunstig gelegen voor zonnecellen en het gebouw wordt verwarmd met stadsverwarming al is dat laatste geen excuus voor de energierekening).
  5. De ontsluiting via het Wolvenplein is (te) beperkt. Voor toenemende verkeersstromen zijn al snel meer toegangen gewenst.
  6. Een economisch rendabel plan zal noodzakelijk zijn voor een nieuwe toekomst van Wolvenburg.
  7. Het primaat over een nieuwe toekomst ligt bij een nieuwe eigenaar en die is pas over enkele jaren bekend. De gemeente Utrecht heeft besloten om geen initiatief te nemen, maar is wel faciliterend. Met andere woorden: het speelveld is vrij voor initiatieven voor iedereen die daarin een uitdaging ziet. Stadsdorp Wolvenburg ziet zichzelf in een ondersteunende rol.

Heb je ook plannen?

Overleg staat vrij met Stadsdorp Wolvenburg over haalbaarheid, wenselijkheid vanuit de buurt en de binnenstad. Stadsdorp Wolvenburg zal dit pas delen met de buurt als dit in beider belang is. Onze wens is dat de buurt niet te laat voor verrassingen komt te staan.

 

 

Email this to someoneShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInPrint this page
Deel met:

Reageren is niet mogelijk